دانشجویان دانشگاه پیام نور فرمهین تاسیس 1386

گرم شدن زمین                                                                 ..... تهیه شده توسط : فاطمه عبدی

 مقدمه :

می دانیم که کره زمین به طور طبیعی در اثر تابش خورشید گرم می شود ، اما اینجا منظور ما از گرم شدن زمین ، پدیده دیگری است . این پدیده نسبتا جدید عبارت است از تغییر دمای زمین در اثر فعالیت های بشری که با تغییرات طبیعی آن فرق دارد و در طول 100 سال گذشته ، کره زمین به طورغیرطبیعی 4/0 درجه سانتیگراد گرمتر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده است . آنها حدس می زنند فعالیتهای صنعتی در ایجاد این مشکل بسیار موثر است و به گرم شدن کره زمین کمک می کند .

به عبارت دیگر ((گرم شدن زمین )) افزایش میانگین دمای زمین است . ((تغییر آب و هوا )) در اثر این افزایش دما به جود می آید . گرم شدن زمین موجب تغییر الگوی بارش ، افزایش سطح آب دریاهای آزاد و کاهش سطح آب دریاچه ها و تاثیرات وسیع بر گیاهان ، حیات وحش و انسانها می شود .

آلودگی هوا به عنوان بزرگترین مشکل دنیای امروزی ، همچنان مشکلی بدون هیچ راه حل عملی برای بشر باقی مانده است . بسیاری از دانشمندان معتقدند که فعالیت های انسان و دخالت های نابجای او در طبیعت موجب افزایش سرعت تغییر شرایط آب و هوایی شده است و می تواند موجب بی ثباتی سرتاسر کره زمین شود . هزاران هزار سال عدم تغییر تراکم گازهای گلخانه ای در جو بالای سر ما ، محیط مناسبی برای رشد تمدن بشر تولید کرد ؛ ولی با پیشرفت همین تمدن و پس از انقلاب صنعتی در حدود سال 1800 میلادی ، دنیا به مکانی برای تجمع گاز دی اکسید کربن تبدیل شد و ما هر روز شاهد کشف تاثیرات جدیدی از اثرات مستقیم و غیر مستقیم گاز های گلخانه ای هستیم .

ماهیت و نحوه عمل گاز های گلخانه ای :

چرا به این گاز ها ، گازهای گلخانه ای می گویند ؟

گلخانه یک اتاق شیشه ای است که نور خورشید از شیشه های آن به داخل می تابد و هوای گلخانه را گرم می کند .

اما شیشه های گلخانه اجازه نمی دهد که این هوای گرم از گلخانه خارج شود . جو یا هوایی که در اطراف ماست ، شبیه یک گلخانه است . گازهای گلخانه ای در جو درست مثل شیشه های گلخانه عمل می کنند . نور خورشید پس از عبور از لایه های گازهای گلخانه ای وارد جو زمین می شود . زمانی که نور خورشید به سطح زمین می رسد ، مقداری از انرژی گرمایی آن توسط خاک ، آب و سایر موجودات جذب می شود . مقداری هم در جو زمین می ماند و باقیمانده آن به فضا بر میگردد . اگر مقدار گازهای گلخانه ای در جو از حد طبیعی آن بالاتر باشد ، به جهت جذب تشعشعات مادون قرمز منعکس شده از سطح زمین توسط این گازها گرما در اتمسفر زمین محبوس می شود و انرژی کمتری به فضا بر می گردد، در نتیجه جو زمین گرم تر می شود و به دنبال آن دمای کره زمین بالا می رود . وجود این گازها به خودی خود و به میزان طبیعی برای ادامه حیات لازم می باشد  در صورت  عدم وجود این گازها گرمای منعکس شده به فضا بر می گردد و هوا آن قدر سرد می شود که ادامه حیات را مختل می کند . اگر این گازها در جو نبودند ، انرژی گرمایی خورشید که مجددا به فضا بر می گشت باعث  می شد هوائ زمین 33 درجه سانتیگراد سردتر از دمای کنونی باشد .

حدود 70%  تشعشعات مرئی مادون قرمز که به زمین می رسد جذب آن می شود و مابقی منعکس می گردد . مولکولهای گازهای گلخانه ای و ابرها بخشی از این گرما ناشی از جذب نور مرئی مادون قرمز توسط زمین است را جذب نموده و در کلیه جهات منعکس می کنند . بخشی از این تشعشعات مجددا جذب سطح زمین شده و مابقی به خارج از اتمسفر می رود .

گازهای گلخانه ای چه گازهایی هستند ؟

به مجموعه ای از گازها که مقداری از انرژی خورشید را در جو زمین نگه می دارند و باعث گرم شدن جو می شوند گازهای گلخانه ای می گویند . این گازها شامل : بخار آب ، دی اکسید کربن ، متان ، اکسید نیتروژن ، فلورو کربنها و ازون . در این میان دی اکسید کربن پر صحبت ترین و بخار آب به جهت درصد بالای آن که در حدود 3% کل گازهای گلخانه ای  اتمسفر را تشکیل می دهد مهم ترین گازهای گلخانه ای می باشند که هر دو عمده ترین محصول احتراق سوختهای هیدرو کربنی هستند . بخار آب اولین جذب کننده تشعشعات خورشیدی ورودی به زمین می باشد که نقش عمده ای در اثر گلخانه ای طبیعی دارد . اثرگازهای گلخانه ای که در قرن نوزدهم توسط jean Fourier  برای اولین بار معرفی شد عبارت است از گرم شدن اتمسفر زمین در اثر عبور نور خورشید از میان این گازها ( GHG = گازهای گلخانه ای ) و جذب یا پخش مجدد گرمای حاصل از گرم شدن سطح زمین توسط این گازها .

دی اکسید کربن CO2 اصلی ترین گازهای گلخانه ای است که توسط بشر تولید می شود . این گازحاصل خیلی از فعالیتهای انسان و دیگر موجودات است و روزانه به مقدار زیادی تولید می شود . یک نیروگاه 1000 مگا واتی با سوخت مایع در فرآیند احتراق بطور متوسط  معادل 2/2 تن اکسید های ازت (NOX) و حدود 105 کیلو گرم هیدرو کربن نیم سوخته و آلاینده های دیگر وارد محیط اتمسفر می نماید .

بررسی های انجام شده در کشورهای جامعه همکاری های اقتصادی و توسعه (OECD ) حاکی از آن است که 40% تا 50% از اکسید های ازت و بیش از 50% از گازهای گلخانه ای به ویژه CO2 سهم نیروگاه های بخاری است که حدود 30% از کل انرژی جهان را مصرف می نمایند. دی اکسید کربن 60 % سهم عمده را در تخریب چرخه اقلیمی زمین دارد و تولید آن نیز به صورت روز افزون ادامه دارد . بخار آب در جو فوقانی می تواند بواسطه تحریک در تشکیل ابرهای قطبی که عامل کمک به آلاینده هایی نظیر نیتروژن و هالو کربن ها در تخریب لایه اوزن می باشند برای این لایه مضر می باشد . برخی از دانشمندان معتقدند بخار آب در جو میانی Tropopause)  =2تا 16 کیلومتری سطح زمین ) عامل اثر گلخانه ای است و برخی دیگر بخار آب در جو تحتانی (سطح زمین ) را عامل این اثر می دانند . ولی اعتقاد عموم بر این است که بخار آب کمترین اثر را در اثر گلخانه ای آنتروپوژنیک ( حاصل از احتراق سوخت ها ) دارد .

گاز متان که حاصل فرایند پوسیدگی است علی رغم در صد کم آن در مقایسه با دی اکسید کربن ، 5 تا 10 برابر مستعد تر از این گاز در جذب حرارت می باشد . متان در اتمسفر بطور سالانه 1 درصد افزایش می یابد که دو برابر درصد افزایش دی اکسید کربن است . گاز متان در اثر فعالیتهایی نظیر شالیکاری ، دفع زباله ها ، سوخت ها ی Biomass ، دامداری ، تخلیه گازهای طبیعی در هنگام استخراج و حمل و نقل و استخراج زغال سنگ ، تولید می شود . تقریباً 90 درصد متان موجود در فعل و انفعالاتی شیمیایی با hydroxyl radicals  نابود می شود . اگر چه میزان این ماده در جو زمین بسیار کم است ولیکن اصلی ترین عامل از بین رفتن متان جو می باشد . مادهhydroxyl radicals  در اثر تجزیه بخار آب و واکنش شیمیایی بین بخار آب و سایر گازهای موجود در جو تولید می شود .

N2O نیز از گازهای گلخانه ای موثر می باشد که 150 تا 180سال در اتمسفر باقی می ماند و بطور طبیعی تا جو فوقانی بالا رفته باعث تخریب لایه ازون می گردد . درصد افزایش آن در سال 2/0  تا 3/0 درصد  است و بیشتر در مناطق حاره تولید می شود ولی بطور تخمینی 20 درصد آن در اثر کودها و محصولات شیمیایی و احتراق سوخت های فسیلی می باشد . استفاده از کاتالیستها برای کنترل انتشار این گازنقش موثرتری یافته است . استفاده از کودها برای رشد ذرت در تولید سوخت اتانول یکی از عمده ترین عوامل انتشار اکسیدهای نیتروژن می باشد .

کلروفلورو کربن ها (CFC) با وجود این که محصول  احتراق موتور ها نیستند ولی بواسطه این که محصول فرآیند

خنک سازی هوا برای وسائل مختلف می باشد مورد توجه قرار می گیرند . این گازها در سال 5/0 درصد افزایش می یابند و بین 75 تا 180 سال در اتمسفر باقی می مانند . همچنین 20000 برابر مستعد تر از دی اکسید کربن در جذب گرما هستند ولی در کل بعضی از دانشمندان معتقدند اثر گلخانه ای آن ها در تعادل با اثر خنک سازی آنهاست .

عوامل به وجود آورنده گازهای گلخانه ای :

اکثر فعالیت ها ی انسان ها گاز گلخانه ای تولید می کند . پس از انقلاب صنعتی و اختراع انواع ماشین آلات صنعتی ، انسانها با فعالیتهای کشاورزی و صنعتی چهره زمین و آب و هوائ آن را دگرگون ساختند . با شروع انقلاب صنعتی روش زندگی مردم عوض شد . قبل از آن مقدار گازهای گلخانه ای در جو کم بود ، اما با رشد جمعیت و افزایش استفاده از زغال سنگ ترکیب گازهای اتمسفر نیز تغییر کرد . بطوریکه در حال حاضر ، غلظت گازهای گلخانه ای از حدود 270 ppm به 367ppm  رسیده است . اکثر انرژِی های لازم  برای کارهای روزمره ما به طور مستقیم یا غیر مستقیم از سوخت های فسیلی مثل نفت و گاز و زغالسنگ بدست می آید . اینها سوختهایی هستند که سوزاندن آنها گاز گلخانه ای آزاد می کند . چون ما برای انجام این کارها به برق و سوخت نیاز داریم ، نیروگاهها  زغال سنگ ونفت را می سوزانند تا برق تولید کنند و پالایشگاهها نیز برای تصفیه نفت خام وتولید نفت و بنزین ، سوخت مصرف می کنند . سوزاندن نفت و زغالسنگ هم گاز گلخانه ای تولید می کند .

سوزاندن بقایای کشاورزی نیز در تولید دی اکسید کربن بی تاثیر نیست و علاوه بر تشدید پدیده گلخانه ای باعث می شود که کربن موجود در زنجیره های غذایی ، از این زنجیره ها خارج شود و دیگر وارد زنجیره نشود . که خود اثرات سوء ی بر محیط و اکو سیستم ها می گذارد .

زباله ها ، حیواناتی مثل گاو و گوسفند و ........ ، شالیزارها ، استخراج زغالسنگ اینها همه به افزایش متان کمک می کنند و همچنین اتومیلها و کارخانه هایی هم که مایحتاج روزانه ما را تولید می کنند ، مقادیر زیادی از انواع گازهای گلخانه ای را به هوا می فرستند .

در هر سال ضایعات ناشی از سوخت های فسیلی 25 میلیارد تن دی اکسید کربن به جو زمین اضافه می کند . این مقادیر برابر است با هفتاد میلیون تن در هر روز یا 800 تن در هر ثانیه و همچنین مقادیر زیادی NO2 و SO2 و بخار آب نیز با سوختن این مواد آزاد می شوند که در هوا و بخصوص پدیده اثر گلخانه ای تاثیر زیادی دارند .

تاثیرات گازهای گلخانه ای بر محیط : آلودگی هوا به عنوان بزرگترین مشکل دنیای امروزی ، همچنان مشکلی بدون هیچ گونه راه حل عملی برای بشر باقی مانده است .

طبق آمار ارائه شده از سوی ملل متحد هر ساله 3 میلیون نفر در سراسر جهان بر اثر بیماری های ناشی از آلودگی هوا می میرند که این آمار در حدود 5 در صد از کل مرگ ومیر سالانه مردم جهان را تشکیل می دهد و همین امر باعث حساستر شدن مردم سرتاسر جهان نسبت به مسائل زیست محیطی شده است .

در دهه های پایانی قرن بیستم بشریت با این واقعیت تلخ مواجه شد که آلودگی هایی که توسط وی به وجود آمده است به طور بی سابقه ای تمام زمین را به عنوان زیستگاه بشر با خطر مواجه کرده است. بنابر آمار سازمان ملل متحد نزدیک به 50 هزار گونه از موجودات زنده در طبیعت در حال نابودی هستند که بیش از 1000 برابر نرخ طبیعی نابودی گونه است . کارشناسان پیش بینی می کنند که دمای زمین در این قرن حدود 8/5 درجه سانتیگراد افزایش یابد . گرم شدن زمین باعث افزایش بیماری های عفونی می شود که این بیماری ها به مدت زمان طولانی تری برای درمان نیاز دارند. از تبعات مهم دیگر این پدیده می توان به بالا آمدن سطح آب دریاها ، وقوع طوفان ها ی بزرگ منطقه ای ، خشکسالی و نهایتا تغییر الگوهای گردش آب و هوا اشاره کرد که نمونه های آن را در چند سال اخیر به وضوح مشاهده می کنیم .

بعضی وقتها مسائل کوچک می توانند به مشکلات بزرگی تبدیل شوند ! این همان چیزی است که برای زمین اتفاق می افتد . اگر دمای هوا فقط چند روز ، بالاتر از حد طبیعی باشد ، چندان مهم نیست – چون دمای زمین تقریبا ثابت می ماند . اما اگر دمای هوا مدت زیادی بطور مداوم بالا برود ، کره زمین با مشکلاتی مواجه خواهد شد . دمای متوسط زمین در طول قرن گذشته تقریبا 5/0 درجه سانتیگرا د افزایش یافته است ؛ دانشمندان انتظار دارند که در طول 100 سال آینده متوسط دمای زمین 5/1 تا 5/3 و شاید تا 8/5 درجه سانتیگراد افزایش یابد . همین مقدار می تواند آب و هوای زمین را به طور بی سابقه ای تغییر دهد . زمانیکه این پدیده رخ دهد ،ممکن است تغییرات بزرگی در سطح آب اقیانوسها ، مزارع کشاورزی و هوایی که تنفس می کنیم و آبی که می نوشیم ، رخ دهد . در صورتیکه آب و هوا تغییر کند ، آب و هوای جایی مثل شهر کرد – که هوای سرد و کوهستانی دارد – گرمتر می شود یا مثلا هوای بندر عباس گرم و خشک ترمی شود. البته ممکن است تغییر هوا برای شهرکردی ها خوشایند باشد ، اما تاثیرات ناشی از آن خوشایند نیست . زیرا ممکن است این تغییرات با افزایش بلایای طبیعی مثل سیل وطوفان همراه باشد . اگر دمای کره زمین زیاد شود ، تعداد روزهای گرم سال افزایش می یابد و در نتیجه بیماری ها ی ناشی از گرما مثل گرمازدگی ومالاریا زیاد می شود . در حال حاضر شرایط آب و هوایی جاهای مختلف در اثر گرم شدن زمین در حال تغییر است . مثلا شهری مثل تهران را در نظر بگیرید ، تهران در نزدیکی رشته کوه البرز قرار دارد . بنا به تعریف آب و هوا ، تهران باید هوای سرد بارانی  یا برفی داشته باشد ، اما می بینید که به علت تغییر آب وهوا ، از هوای سرد بارانی یا برفی چندان خبری نیست !

تغییر و تحولات شدید جوی ، زمستان های ملایم ، تابستانهایی که قسما با فازهایی از گرمای شدید از یک سو و ابر و باران شدید و سیل از سوی دیگر نمود می یابند و نیز تفاوت های فاحش جوی همزمان در نقاط مختلف از شاخص های وضعیت اقلیمی جهان در سال ها و دهه های معاصر هستند . مثلا در تابستان 2002 ، هم اروپای شرقی و مرکزی ، هم بخشی از ایران و هم شرق آسیا با سیلاب های شدید دست به گریبان شد ند . این در حالی است که در نقاطی مانند ترکیه و یونان هوای شرجی و شدت گرما به ابعاد بی سابقه ای رسیده بود . در سیلابها ی یاد شده علاوه بر ویرانی و تخریب شهر ها ، روستا ها ، مزارع و محصولات زراعی ، 1700 نفر نیز جان خود را از دست داده اند و که آمارهایی این چنین نیز در سالهای بعد از آن نیز اتفاق افتاد و با ادامه این روند باید انتظار این چنین مواردی را در آینده نیز داشته باشیم .

گر چه هنوز بحث و جدل بر سر عامل اصلی این تغییر و تحولات جوی میان هواشناسان و کارشناسان محیط زیست به شدت جریان دارد، لیکن این توافق عمومی در حال قوت گرفتن است که تخریب چرخه اقلیمی زمین عمدتا از تشدید فزاینده گاز های گلخانه است . 

 با گرم شدن آب وهوا و تاثیر آن بر مزارع کشاورزی ، منابع غذایی انسانها کاهش می یابد ، آب بیشتری بخار می شود و در نتیجه انسانها با کمبود آب شیرین مواجه خواهند شد . این تغییرات بر روی حیوانات و گیاهان هم تاثیر منفی می گذارد . اگر این تغییرات به آرامی اتفاق بیفتد ، جانوران و گیاهان خود را با آن وفق می دهند ، اما اگر این تغییرات خیلی سریع اتفاق بیفتد ، حیات وحش با خطرات جدی روبرو می شوند . مثلا پرندگان و جانورانی که در فصلهای مختلف سال به جاهای دیگر مهاجرت می کنند ، ممکن است مکان مناسبی را برای مهاجرت پیدا نکنند یا غذایی برای خوردن نداشته باشند .

اگر دمای کره زمین افزایش ناگهانی داشته باشد اثرات مخرب و غیر قابل جبران برای جانوران - گیاهان – محصولات کشاورزی و غذایی و ...... در پی خواهد داشت . به این صورت که در بعضی از مناطق زمان برداشت محصولات ، کوتاه و کوتاه تر می شود . اگر به خاطر همین تغییرات آب هوایی ، بیابانها هم گسترش یابند با کاهش چشمگیر زمین ها و دشت های حاصلخیز دیگر جایی برای کاشت محصولات باقی نخواهد ماند .

مقدار آب دریاها در اثر ذوب شدن یخ های قطبی افزایش می یابند و از سوی دیگر بر اثر افزایش دما ، آب دریاها و اقیانوسها منبسط می شود . اگر آب اقیانوس منبسط شود ، فضای بیشتری را اشغال می کند و در نتیجه سطح آب دریا ها بالا می آید . سطح آب دریا ممکن است در قرن آینده چند سانتیمتر یا حداکثر 1 متر بالا بیاید . در اینصورت مزارع ساحلی به زیر آب می روند . در اثر بالا آمدن آب دریا منابع آب شیرین نیز غیر قابل استفاده می شوند . از دیگر اثرات مضر گرم شدن کره زمین ، تاثیر آن بر روی جنگلها می باشد . زمانی که درجه حرارت کره زمین بیش از اندازه بالا رود ، بسیاری از جنگلها طاقت این گرما را نخواهند داشت و رشد درختان به سختی ممکن خواهد شد و چه بسا که اتفاق ناخوشایند "مرگ درختان " رخ دهد . می دانیم که درختان دی اکسید کربن هوا را گرفته و آن را به اکسیژن تبدیل می کنند ، در صورت افزایش درجه حرارت دیگر درختی زنده نمی ماند که اکسیژن مورد نیاز را تامین کند ، خاک نیز دچار فرسایش می شود و حیات گونه های مختلف انسانی ، جانوری و گیاهی به خطر می افتد . همچنین دیگر اثر زیان بار گرم شدن کره زمین ، تاثیر مخرب آن بر روی جانوران می باشد . این گرمای زیاد بسیاری از گونه های جانوری را که توان انطباق با دگرگونی سریع آب و هوایی را ندارند ، نابود می کند . اگر گرمای کره زمین به طور ناگهانی افزایش یابد زیستگاه حیوانات نیز تهدید خواهد شد ، بدین سان که وقتی کوه های یخ شناور ذوب شوند پناهگاه حیوانات در ساحل دریا و جزایر، پر از آب خواهد شد و حیات آنها به مخاطره می افتد .

دیگر اثر مضر گرم شدن کره زمین ، آتش سوزی بوته زارها  ، درختچه ها و جنگلها ست که در نهایت منجر به انقراض نسل گیاهان و جانوران می شود .

گاز دی اکسید کربن که مهمترین و بیشترین گازهای گلخانه ای است می تواند تاثیرات منفی قابل توجه ای روی آب دریا ها داشته باشد . با توجه به تحقیقات و مطالعات انجام شده روی اتمسفر ، دانشمندان به تازگی فهمیده اند که بیش از 50 درصد از دی اکسید کربنی که انسانها به اتمسفر وارد کرده اند در طول 200 سال گذشته توسط اقیانوسها و دریاها جذب شده است و این مقدار زیاد دی اکسید کربن باعث تغییر ساختار شیمیایی آب دریاها شده است و همین موضوع باعث سخت تر شدن شرایط زندگی برای تعدادی از جانوران آبزی شده است .  از زمان آغاز عصر صنعتی (حدود سال 1800 میلادی ) مقدار دی اکسید کربن در اتمسفر از 280 قسمت به 380 قسمت افزایش پیدا کرده است . هر چند مقدار فوق نشان دهنده غلظت زیاد دی اکسید کربن در جو زمین است ، اما دانشمندان تعجب کرده اند که مقدار دی اکسید کربن موجود در جو زمین فقط نیمی از آنچه بوده است آنها محاسبه کرده اند و بعد از 10 سال تحقیقات بین المللی به این نتیجه رسیده اند که مقداردی اکسید کربن گمشده توسط دریاها و اقیانوس ها جذب شده است . بر اساس اظهارات آقای ریچارد فیلی و همکارانش از موسسه (NOAA) هر چند جذب گازها ی گلخانه ای توسط دریا از مقدار تراکم اصلی گازها در جو زمین کاسته است ، ولی همین امر موجب تغییر ساختار شیمیایی آب دریاها شده است و روند زندگی برای بسیاری از موجودات آبزی که دارای پوسته آهکی هستند مشکل شده است . مرجان ها ، نرم تنان و تعدادی از پلانکتون ها از موجودات دریایی هستند که از یونهای کربنات آب دریا برای ساخت پوسته آهکی کربناتی بدن خود استفاده می کنند؛اما به علت افزایش دی اکسید کربن در آب دریا مقدار یونهای کربنات در آب دریا کاهش می یابد و این بدان معنی است که این جانوران با کمبود مواد برای ساخت صدف هایشان مواجه می شوند و حیات آنها

مورد تهدید قرار می گیرد. تا چند سال قبل دلایل نابودی تپه های مرجانی برای دانشمندان کاملا مشخص نبود،اما هیچ دانشمندی تصور نمی کرد که دی اکسید کربن یکی از علتهای اصلی از بین رفتن تپه های مرجانی باشد. همچنین آقای فیلی و تیم او ادعا می کنند که در مناطقی از آب دریا که مقدار دی اکسید کربن بیشتری وجود دارد،صدفهای آهکی این جانوران در خطر حل شدن در آب هستند.در این رابطه آقای ویکتور فابری از دانشگاه کالیفرنیا می گوید بر اساس دانش امروز ما به نظر می رسد که با افزایش CO2آب دریا ،سرعت ساخت صدف برای این جانوران کاهش خواهد یافت. به هر حال این امر گواه تغییرات ثابت در تمام اقیانوسها نیست. بررسی های به عمل آمده نشان می دهد که 

دی اکسید کربن حل شده در آب اقیانوسها به طور پراکنده حل شده است و شامل تمام اقیانوسها نمی شود .

طبق اظهارات پروفسور سابین از موسسه NOAA نیمی از دی اکسید کربن توسط فعالیت های انسان که در طول 200 سال گذشته وارد جو شده است؛بیش از 10 درصد آن توسط دریاها جذب شده و این بدان معنی است که موجوداتی که در سطح آب دریا زندگی می کنند در معرض خطر بیشتری قرار دارند و هنوز تاثیری که این گاز گلخانه ای روی شرایط آب و هوایی و اکوسیستم این موجودات می گذارد،به طور کامل برای ما مشخص نشده است.

البته اثرات مخرب این گازها چه به صورت منفرد و چه به صورت گروهی  که پدیده گلخانه ای را باعث میشوند در این چند مورد خلاصه نمی شوند و ازدیاد آنها اثرات مخرب بیشتری  که فعلا از چشم ما پنهان است را با برهم زدن چرخه های زیستی باعث می شوند.

گرم شدن جهانی

گرم شدن جهانی: افزایش مشاهده شده در درجه حرارت میانگین اتمسفر زمین و اقیانوس ها در دهه های اخیر می باشد میانگین درجه حرارت اتمسفری زمین نزدیک سطح تا 2/0 + 6/0 سلسیوس(فارنهایت1/1+ 0/4)

در قرن بیستم افزایش می یابد

اجماع علمی رایج این است که بیشتر گرمای مشاهده شده در پنجاه  سال گذشته به فعالیت های انسان نسبت داده می شود

محدوده این اجماع موضوع مطالعه بوده است و در دسامبر 2004 در مجله ساینس منتشر شد که خلاصه ای از 928 مقاله علمی می باشد که در ISI دتیابیس ذکر شده است با کلمات کلیدی تغییر آب و هوایی جهانی مشخص شده است

این مطالعه به این نتیجه رسید که 75 درصد از 928 مقاله ها یا به صورت آشکار یا مفهومی پذیرفته اند و به یک نظریه اجماع رسیده اند باقیمانده مقاله ها روشها را پوشش داده و هر نظریه ای در تغییر آب و هواپذیرفته نمی شود .

دلایل اولیه اجزا انسانی تحریک کننده گرما مقادیر افزایش یافته دی اکسید کربن (CO2) و دیگر گازهای گلخانه ای می باشد.

(ghgs) و از سوختن  سوختهای فسیلی ، کشاورزی و غیره آزاد می شوند،و به افزایش تاثیر گلخانه ای منجر می شود

این تاثیر در ابتدا توسط ژوزف فورید در سال 1824 توصیف شد و بررسی های اولیه از نظر کیفیت در سال 1896 بوسیله شیمیدان سوئدی سوانت انجام شد اگر چه ،تاثیر گلخانهای تا 1980 وارد هشدار عمومی نشد.

حساسیت آب و هوایی یک اندازه گیری پاسخ موازنه به افزایش( ghgs) ودیگرنیروهای آب و هوایی طبیعی و آنتروپوژنیک می باشد با مشاهده درک شده از برابر کردن co2 در اتمسفر، بیان می شود گزارش 2001 fpccیکاحتمال بین 96 تا90 درصد را برای حساسیت آب و هوایی در محدوده (4.5-1.5)f (8.1 -2.7 ) تخمین میزند نبایدتغییر مورد نظر درجه حرارت بوسیله یک اطلاعات معین گیخ شود که همچنین شامل یک وابستگی به حذف آیندهghg و پاسخ به تاخیر افتاده به خاطر لگاریتم گرمایی عمد تا اقیانوس می باشد مدل هایی که هیئت تحقیق بین المللی به عنوان رفرنس در تغییر آب و هوا (ipcc) استفاده می شد ، از یک محدوده سناریوهای SRESاستفاده میکرد طرحآن درجه حرارت های بینC 5.8و1.4(F10.5 تا 2.5 ) بین 1990تا 2100 افزایش خواهد یافت .

افزایش درجه حرارت جهانی می تواند در عوض سبب دیگر تغییرات از جمله بالا بردن سطح دریا و تغییرات در مقدار و نمونه انقباض شود این تغییرات ممکن است فراوانی و شدت حوادث آب و هوایی مانند سیل ها ،امواج گرما،تندباد ها ،گردبادهای تحت را افزایش دهد دیگر مقوله ها شامل محصولات کشاورزی بالاتر یا پایین تر ، کاهش دهندهجریان های طوفان تابستانی خاموش گونرها و افزایش در حدهای بردارهای بیماری می باشد.

گرم شدن انتظار می رود که تعداد و حجم این حوادث را تحت تاثیر قرار می دهد هر چند که مشکل است حوادث خاص را به گرم شدن جهانی ربط دهیم.

اگر چه بیشتر مطالعات روی دوره ای تا 2100 سال تمرکز می کند گرم شدن انتظار می رود که از گذشته ادامه داشته چون CO2 دارای یک طول عمر اتمسفری تخمین زده شده از 50تا200 سال می باشد تنها اقلیت کوچکی از دانشمندان آب و هوا نقشی را که فعالیت انسان در گرم شدن اخیر ایفا کرده که می کنند هر چند،عدم قطعیت  مهم تر است با توجه به اینکه چه قدر تغییر آب و هوا در آینده انتظار می رود و در اینجا یک مناظره سیاسی و عمومی درمورد تکامل سیاستهایی که با مطابقت های پیش بینی شده بحث می کند وجود دارد .

اصطلاح (گرم شدن جهانی یک مورد مشخصی است از اصطلاح کلی تر تغییر آب و هوا می باشد که همچنین به سرد شدن جهانی که در سالهای یخ اتفاق افتاده اشاره دارد )

در کل گرم شدن جهانی همانند دلایل خنثی است ،اما از کاربرد معمولی،گرم شدن جهانی معمولا تاثیرات انسانی میشود هر چند از UNFCCC(تغییر آب و هوا) برای تغییری که انسان مسبب آن است و تغییر پذیری آب و هوا برای دیگر تغییرات استفاده می کند.

بعضی از سازمانها از اصطلاح تغییر آنترپوژنیک آب و هوا برای تغییراتی که انسان بوجود می آورد استفاده می کند

گرم شدن تاریخی زمین

دو هزار سال از درجه حرارت های سطحی اصلی بر اساس باز سازیهای مختلف می باشد وهر دوره در یک مقیاس دهه ای یکنواخت می باشد مقدار سالانه غیر یکنواخت برای سال 2004 همچنین برای مرجع طرح شده در دوره 1900-1860 درجه حرارت جهانی در دریا و خشکی تا (F1.4) 75/0بر اساس گزارش درجه حرارت وسیله ای ،افزایش یافته است از سال 1979 درجه حرارت زمین در برابر درجه حرارت اقیانوس افزایش یافته در تروپوسفر های پایین تر درجه حرارت بین12/0 تا 22 در هر دهه بر اساس اندازه گیریهای درجه حرارت ماهواره ای در سال 1979 افزایش یافته است گمان کرده اند که درجه حرارت حهان یک یا دو هزار سال قبل از 1850نسبتا ثابت بوده است با نوسانات احتمالی منطقه ای مانند دوره گرمایی مه یوال یا دوره اندک یخ .

بر اساس تخمین های موسسه برای مطالعات فضایی،سال 2005 گرمترین سال شناخته شده از اواخر سال 1800

که اندازه گیری های جهانی و قابل اطمینان در دسترس می باشد تخمین های مشابه توسط سازمان مترو لوژیکالجهانی آماده شد .

پیشنهاد ها و طرح واژه ها

1-        رسم روزانه نیمرخ قائم دما درون لایه مرزی – سیاره ای PBL1

2-        اندازه گیری و بررسی روزانه رودبادهای لایه پایین LLG2 

3-        بر پایی بالن های ثابت و نصب حسگرها در ارتفاعات مشخص برای استخراج داده های مورد نظر .

4-        از آسفالت روشن به جای آسفالت تیره رنگ سود جست .

5-        سقف و حتی نمای ساختمان ها روشن باشد .

6-        فضای سبز به هر اندازه و در هر جای ممکن ، به ویژه کمربند شهرها در جهت باد غالب افزایش یابد .

7-        طرح سقف های سبز ، باغ های معلق تهران به اجرا در آید .

8-        دالانه های مدار بسته آب رو در سطح شهر ایجاد شود .

9-        از آجر به جای بتون با کلیه عوامل مهندسی سود جست .

10-      طرح خودرو سرد ، مورد بررسی و پژوهش قرار گیرد .

11-      ایجاد رشته زیست –هوا شناسی در دانشگاه و پژوهشکده های به همین نام برای بررسی و مطالعات مربوط .

12-      ایجاد سازمان متولی کاهش دما در شهر ها .

منابع و ماخذ :

اینترنت سایتهای :

Wmo ,Nasa, National Weather Service

کتابهای :

Arya:Micro Meterology

داده ها : سازمان هوا شناسی کشور ، سازمان حفاظت محیط زیست .  

 

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم اسفند 1386ساعت   توسط زمین شناس |